فرایند دادرسی مالیاتی و اعتراض به برگ تشخیص
فرایند دادرسی مالیاتی مراحلی است که مودی جهت اعتراض به برگ تشخیص مالیاتی و مبلغ مالیات طی میکند. نقطه آغاز فرآیند دادرسی مالیاتی، اعتراض رسمی مودی مالیاتی به اداره مالیات است.
مراحل دادرسی مالیاتی شامل ۵ مرحله در داخل سازمان امور مالیاتی و در صورت به نتیجه نرسیدن، ۲ مرحله در خارج از سازمان امور مالیاتی است. بنابراین، فرایند دادرسی مالیاتی در مجموع ۷ مرحله دارد که در ادامه به آنها پرداخته میشود.
مرحله اول: دادرسی اداری (ماده ۲۳۸)
با دریافت برگ تشخیص توسط مودی، در صورتی که مودی معترض باشد، باید اعتراض خود را ظرف ۳۰ روز به اداره مالیات اعلام کند. در صورت پذیرش اعتراض، مراتب ظهرنویسی، تعدیل و توافق نهایی انجام میشود.
اما در صورت پذیرفته نشدن اعتراض و مستندات، موضوع به هیات بدوی حل اختلاف مالیاتی ارجاع میشود.
مرحله دوم: هیات بدوی حل اختلاف مالیاتی
مودی باید ظرف ۳۰ روز اعتراض خود را مستنداً به هیات ارائه دهد. آرای هیاتهای حل اختلاف مالیاتی بدوی قطعی و لازمالاجراست، مگر اینکه ظرف ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای مورد اعتراض کتبی قرار گیرد. در این صورت، پرونده جهت رسیدگی به هیات حل اختلاف مالیاتی تجدیدنظر احاله خواهد شد.
مرحله سوم: هیات حل اختلاف مالیاتی تجدیدنظر
آرای هیاتهای حل اختلاف مالیاتی در صورتی که ظرف ۲۰ روز از طرف ماموران مالیاتی یا مودیان مورد اعتراض قرار گیرد، به هیات حل اختلاف مالیاتی تجدیدنظر احاله خواهد شد.
در برخی موارد، اختلاف میان مودی و سازمان امور مالیاتی ممکن است ناشی از برداشت نادرست از قوانین یا نحوه اظهار درآمد باشد؛ با این حال در شرایط خاص، برخی رفتارها میتواند حتی مصداق جرم مالیاتی در قانون ایران محسوب شود.
مرحله چهارم: شورای عالی مالیاتی
مودی یا اداره امور مالیاتی میتوانند ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ رای قطعی، با اعلام دلایل کافی به شورای عالی مالیاتی شکایت کرده و نقض رای و تجدید رسیدگی را درخواست کنند.
مرحله پنجم: هیات موضوع ماده ۲۱۶ قانون مالیاتهای مستقیم
هیات موضوع ماده ۲۱۶ همانند هیاتهای حل اختلاف بدوی و تجدیدنظر، همان شرایط را دارا میباشد و میتواند به اعتراض مودی رسیدگی نماید. تنها نکتهای که باید در نظر گرفت این است که با توجه به ماهیت این هیات، امکان کاهش مالیات از طریق هیات موضوع ماده ۲۱۶ وجود ندارد و فقط به فرایند قطعی شدن و اقدامات واحد اجرائیات رسیدگی میکند.
در نتیجه، این هیات میتواند عملیات اجرایی را متوقف، تغییر یا اقدام به ابطال برگ قطعی مالیات نماید. همچنین ماده ۲۱۶ میتواند به ادعای مودی مبنی بر عدم دریافت صحیح برگ تشخیص رسیدگی کرده و برگ قطعی را ابطال کند.
مرحله ششم: هیات موضوع ماده ۲۵۱ مکرر
اگر مالیات قطعی شده باشد و مودی نسبت به آن معترض باشد و امکان اعتراض در هیچ مرجع دیگری وجود نداشته باشد، مودی میتواند به استناد غیرعادلانه بودن مالیات و با ارائه مدارک مثبته و دلایل کافی، تقاضای تجدید رسیدگی از این هیات نماید.
مهلت اعتراض به این هیات نامحدود است.
مرحله هفتم: دیوان عدالت اداری
در صورتی که مودی پس از طی مراحل قبلی همچنان به نتیجه نرسد، میتواند موضوع را در دیوان عدالت اداری پیگیری کند.
به همین دلیل بسیاری از کسبوکارها تلاش میکنند پیش از بروز اختلاف با اداره مالیات، با دریافت مشاوره مالیاتی کسبوکارها از بروز جرایم مالیاتی و پروندههای دادرسی جلوگیری کنند.
نکته مهم
تبصره ۶ ماده ۲۴۷ مقرر میدارد که در مواردی که مؤدیان مالیاتی به آراء هیاتهای بدوی، تجدیدنظر و شورای عالی مالیاتی اعتراض کنند و این اعتراض از طرف هیاتها رد شود، برای هر مرحله معادل یک درصد تفاوت مالیات موضوع رای مورد شکایت و مالیات ابرازی مودی در اظهارنامه تسلیمی، هزینه رسیدگی تعلق میگیرد.
جمعبندی
فرایند دادرسی مالیاتی و اعتراض به برگ تشخیص، یک مسیر قانونی مشخص دارد که از اعتراض اولیه در اداره مالیات آغاز میشود و در صورت نیاز تا دیوان عدالت اداری ادامه پیدا میکند. آگاهی از این مراحل به مودی کمک میکند تا در زمان مناسب و از طریق مرجع صحیح، اعتراض خود را مطرح کرده و از حقوق قانونی خود دفاع کند.
یکی از موضوعاتی که در سالهای اخیر باعث تشکیل بسیاری از پروندههای مالیاتی شده، بررسی حسابهای بانکی مودیان است؛ بنابراین آگاهی از ریسکهای مالیاتی و تراکنشهای بانکی میتواند از ایجاد اختلاف با سازمان امور مالیاتی جلوگیری کند.
سوالات متداول
فرایند دادرسی مالیاتی چیست؟
فرایند دادرسی مالیاتی مجموعه مراحلی است که مودی برای اعتراض به برگ تشخیص مالیاتی و مبلغ مالیات طی میکند.
اعتراض به برگ تشخیص مالیاتی در چند روز انجام میشود؟
در مرحله دادرسی اداری، مودی باید ظرف ۳۰ روز اعتراض خود را به اداره مالیات اعلام کند.
اگر اعتراض مودی پذیرفته نشود چه میشود؟
در صورت عدم پذیرش اعتراض، پرونده به هیات بدوی حل اختلاف مالیاتی ارجاع میشود.
آیا میتوان به رای قطعی مالیاتی اعتراض کرد؟
بله، در برخی موارد از طریق هیات موضوع ماده ۲۵۱ مکرر یا دیوان عدالت اداری امکان پیگیری وجود دارد.
هیات ماده ۲۱۶ چه کاری انجام میدهد؟
این هیات به موضوعات مربوط به قطعی شدن مالیات و اقدامات اجرائیات رسیدگی میکند و میتواند عملیات اجرایی را متوقف یا برگ قطعی را ابطال کند.
برای مشاوره تخصصی در پروندههای مالیاتی و اعتراض به برگ تشخیص، با LegalBox در ارتباط باشید.
نظرات کاربران